Yapı Güçlendirme Kanunları ve Yönetmelikleri: Tam Rehber 2026

Yapı Güçlendirmeyi Düzenleyen Temel Mevzuat

Güçlendirme kanunları ve yönetmelikleri, yapı güçlendirme sürecinin yasal çerçevesini belirler. Güçlendirme mevzuatını bilmek, süreci doğru yönetmek için kritik öneme sahiptir.

Türkiye'de yapı güçlendirme; birden fazla kanun, yönetmelik ve şartname tarafından düzenlenmektedir. Bu mevzuatı bilmek, güçlendirme sürecini doğru yönetmek için kritik öneme sahiptir.

1. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018)

TBDY 2018, güçlendirme projelerinde başvurulması zorunlu olan temel teknik kaynaktır. Bölüm 15 kapsamında:

• Mevcut binaların değerlendirme yöntemleri
• Bilgi düzeyi katsayıları (Tablo 15.1)
• Performans hedefleri (HK, KH, GÖ)
• Eleman güçlendirme yöntemleri
• Perde ilavesi kuralları (Bölüm 15.10.5.1)
• Dolgu duvar güçlendirmesi (Bölüm 15.10.4)

Türkiye'de deprem yönetmelikleri 1947, 1953, 1961, 1968, 1975, 1998 ve 2007 olmak üzere toplam 7 kez revize edilmiştir. TBDY 2018, en güncel ve kapsamlı versiyondur.

2. TBDY 2026 Tebliği

2026 tebliğiyle getirilen başlıca değişiklikler:

• Zemin sınıflandırması ZA-ZF olarak yeniden tanımlandı
• Perde duvar zorunluluğu genişletildi (BYS ≤ 6, min. %1.5 perde oranı)
• 10 kat üzeri yapılarda YİS zorunlu hale getirildi
• 2000 öncesi 5 katlı binalar için güçlendirme değerlendirmesi zorunlu

3. 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun

6306 sayılı Kanun, riskli yapıların tespiti ve dönüştürülmesini düzenleyen temel kanundur:

• Riskli yapı tespiti Bakanlık lisanslı kuruluşlara yaptırılır
• Riskli bulunan yapılar için 60 gün içinde güçlendirme veya yıkım kararı alınır
• 4 Şubat 2026 değişikliğiyle karar yeter sayısı salt çoğunluğa (%50+1) indirildi
• "Yarısı Bizden" kampanyası bu kanun kapsamında yürütülmektedir
• Riskli yapı şerhi, bina yıkılsa dahi tapu kütüğünde kalmaya devam eder

4. 3194 Sayılı İmar Kanunu

İmar Kanunu kapsamında güçlendirme çalışmaları ruhsata tabidir:

• Taşıyıcı sistemi etkileyen her türlü güçlendirme için ruhsat zorunludur
• Ruhsatsız güçlendirme kaçak yapı kapsamında değerlendirilebilir
• Güçlendirme ruhsatı için onaylı statik proje zorunludur
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği güçlendirme ruhsatı süreçlerini detaylandırır

5. 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu

Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman güçlendirmelerinde kat maliklerinin karar alma sürecini düzenler:

• Güçlendirme kararı için kat malikleri kurulu kararı gereklidir
• 6306 sayılı Kanun kapsamında salt çoğunluk (%50+1) yeterlidir
• Madde 19/2 yoluyla tek bir malikin başvurusuyla mahkeme kararıyla da tespit yapılabilir
• Anlaşmayan malikin payı rayiç bedel üzerinden satın alınabilir

6. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Betonarme İşleri Genel Teknik Şartnamesi

Bu şartname güçlendirme uygulamalarının teknik standartlarını belirler:

• Bölüm 6.7.1: Betonarme güçlendirme işleri — mantolama uygulamaları, filiz ekimi hesapları ve uygulaması
• Bölüm 6.7.2: Kompozit malzemelerle güçlendirme — lifli polimer (FRP/CFRP) uygulamaları

7. TS EN 1992-1-1 (Eurocode 2)

Filiz ekimi ve ankraj hesaplarının bu standarda göre yapılması gerekmektedir. Beton-beton bağlantı sistemlerinin yeterliliği TS EN 1992-1-1 kapsamında kontrol edilir.

8. Yapı Denetimi Hakkında Kanun (4708 Sayılı)

• Güçlendirme uygulaması süresince yapı denetim firması denetim yapar
• Denetim raporları iskan belgesi için zorunludur
• Yapı denetim firması, proje müellifinden bağımsız olmalıdır

Mevzuat Özet Tablosu